Luty 2026 przyniósł informację, na którą czekali wszyscy przedsiębiorcy planujący innowacyjne projekty – PARP ogłosiła nowy nabór w programie Ścieżka SMART z budżetem 700 mln zł. To jednak nie jest wyłącznie kolejna edycja konkursu. Wprowadzono istotne zmiany w formule i zasadach naboru, które odpowiadają na zgłaszane potrzeby rynku i realnie zwiększają dostępność programu dla szerszego grona beneficjentów.
Przez lata program Ścieżka Smart funkcjonował według schematu, który wielu przedsiębiorców zniechęcał już na starcie. Skomplikowana struktura modułowa czy wymóg przygotowania rozbudowanych prognoz finansowych na wczesnym etapie – te bariery skutecznie blokowały dostęp do środków, szczególnie dla mniejszych podmiotów z realnym potencjałem innowacyjnym.
Nowa formuła programu burzy te ograniczenia. Zmiany nie są kosmetyczne – to systemowa odpowiedź na sygnały płynące z rynku, gdzie firmy coraz częściej rezygnowały z aplikowania, mimo posiadania wartościowych pomysłów. Kluczowa zmiana? Program przestał być modułowy. Zamiast wtłaczać projekt w sztywne ramy kilku odrębnych modułów, przedsiębiorca koncentruje się na jednym głównym celu: albo prowadzi prace B+R, albo wdraża ich wyniki.
Rewolucja w strukturze programu – koniec modułów
Jeden cel, jedna koncepcja – to nowa filozofia Ścieżki Smart. Do tej pory przedsiębiorca mógł w jednym projekcie realizować moduł badawczy, wdrożeniowy, rozbudowę infrastruktury B+R, cyfryzację, zazielenienie, internacjonalizację i rozwój kompetencji. Brzmiało imponująco, ale w praktyce oznaczało ogrom dokumentów oraz skomplikowane rozliczenia.
Teraz zasada jest prosta: albo realizujesz projekt B+R (badania przemysłowe i prace rozwojowe), albo projekt wdrożeniowy (implementacja wyników prac B+R). Bez mieszania, bez modułów, bez sztywnych ram, gdzie najpierw konieczne było przeprowadzenie prac B+R, a następnie wdrożenie wyników.
Harmonogram naborów prezentuje się następująco:
Co się stało z modułami cyfryzacji i zazielenienia?
Nie zniknęły z mapy wsparcia – zostały przeniesione do nowego instrumentu: funduszu pożyczkowego PARP na cyfrową i zieloną transformację. Firmy mogą pozyskać pożyczki od 2,5 do 15 mln zł z oprocentowaniem 0,5% rocznie, okresem finansowania do 15 lat i karencją do 24 miesięcy – Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw – PARP – Centrum Rozwoju MŚP
W nowych zasadach Ścieżki SMART przewidziano możliwość ujęcia w projekcie również zadań dotyczących umiędzynarodowienia produktów planowanych do opracowania oraz ochrony własności przemysłowej rezultatów projektu (w tym ich obrony w przypadku naruszenia), a także działań związanych ze zdobywaniem, rozwojem lub doskonaleniem kompetencji pracowników oraz kadry zarządzającej wnioskodawcy.
Należy jednak wyraźnie podkreślić, że tego typu działania mogą być realizowane wyłącznie jako element wspierający realizację pozostałych zadań projektu, w szczególności prac badawczo-rozwojowych. Oznacza to, że internacjonalizacja oraz rozwój kompetencji nie stanowią odrębnych, samodzielnych komponentów projektu, lecz są kwalifikowane jako koszty ściśle powiązane z głównym celem przedsięwzięcia.
W praktyce szkolenia mogą zostać objęte wsparciem wyłącznie wtedy, gdy ich zakres pozostaje bezpośrednio związany z realizacją zaplanowanych prac B+R lub z przygotowaniem organizacji do wdrożenia ich wyników. Analogicznie, działania dotyczące umiędzynarodowienia, w tym promocja zagraniczna produktu są kwalifikowalne jedynie wówczas, gdy stanowią element spójnej strategii komercjalizacji rezultatów projektu, a nie autonomiczny cel przedsięwzięcia.
Nowy model oceny: jasne zasady, mniej biurokracji
System oceny pozostaje dwustopniowy, ale zmienia się jego logika – i to na korzyść przedsiębiorców.
Etap I – weryfikacja podstaw: Szybka ocena w systemie TAK/NIE sprawdzająca:
- Kwalifikowalność wnioskodawcy,
- Charakter badawczo-rozwojowy projektu.
Na tym etapie nie ocenia się jeszcze poziomu innowacyjności danego rozwiązania. To kluczowa zmiana. W poprzedniej formule wiele projektów zostało odrzuconych już w pierwszym etapie, gdy eksperci kwestionowali innowacyjność projektu bez możliwości dialogu z firmą. Teraz ta bariera znika.
Etap II – merytoryczna ocena z Panelem Ekspertów: Dopiero tutaj następuje pogłębiona analiza innowacyjności, potencjału rynkowego, metodologii prac B+R. Kluczowa różnica: na tym etapie przedsiębiorca może:
- Uczestniczyć w panelu z ekspertami,
- Uzupełnić i doprecyzowywać wniosek,
- Wyjaśnić ekspertom wątpliwości dotyczące charakteru innowacji.
Dzięki tej zmianie – zamiast odrzucać projekty na podstawie niepełnego zrozumienia, system daje szansę na wyjaśnienie i doprecyzowanie koncepcji.
Mniej dokumentów na starcie: Przy składaniu wniosku nie trzeba już przedkładać pełnego modelu finansowego ani dokumentów potwierdzających źródła finansowania. Te rozbudowane projekcje, które zajmowały tygodnie przygotowań i tak nie były analizowane w pierwszym etapie. Teraz przedsiębiorca dostarczy je dopiero po pozytywnym przejściu etapu I.
Warto podkreślić również, że zrealizowanie pełnego zakresu rzeczowego i finansowego projektu wraz ze złożeniem wniosku o płatność końcową musi nastąpić do dnia 31 grudnia 2030 roku, a nie jak wcześniej do 2029. Zmianie uległ także sposób punktacji w kluczowych kryteriach z TAK/NIE na ocenę punktową.
700 milionów złotych – realistyczne spojrzenie
Pula 700 mln zł może brzmieć imponująco, ale wymaga właściwej perspektywy. W poprzednich naborach w ramach Ścieżki SMART dostępne były znacznie wyższe alokacje – sięgające łącznie nawet kilku miliardów złotych – przy czym obejmowały one zarówno projekty badawczo-rozwojowe, jak i projekty wdrożeniowe. W nowej formule wsparcie zostało skoncentrowane na projektach o charakterze B+R, co w naturalny sposób zawęża grupę potencjalnych projektów, ale jednocześnie oznacza, że 700 mln zł jest przeznaczone wyłącznie na jeden, wyraźnie określony typ przedsięwzięć. Mimo to, przy utrzymującym się wysokim zainteresowaniu instrumentem, należy liczyć się z dużą konkurencją, a każdy wniosek będzie musiał być bardzo precyzyjnie przygotowany – margines na błędy formalne i merytoryczne będzie niewielki
Przedsiębiorcy, którzy już teraz przygotowują wnioski, mają przewagę czasową. Możliwość spokojnego zaplanowania projektu, konsultacji z ekspertami, dopracowania metodologii i harmonogramu to atut, którego nie będą mieli ci, którzy zaczną działać w ostatniej chwili. W warunkach ograniczonej puli to właśnie jakość przygotowania ma szczególne znaczenie.
Dla kogo jest nowa Ścieżka Smart?
Nowa edycja Ścieżki SMART skierowana jest do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw realizujących projekty badawczo-rozwojowe, których zasadniczym celem jest przeprowadzenie rzeczywistych prac B+R.
Wsparciem mogą zostać objęte projekty obejmujące badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe lub wyłącznie prace rozwojowe. Projekty o charakterze wyłącznie wdrożeniowym, organizacyjnym lub informatycznym, które nie zawierają komponentu badawczo-rozwojowego, nie mieszczą się w zakresie naboru.
Minimalna wartość wydatków kwalifikowalnych przeznaczonych na prace B+R wynosi 3 mln zł.
Kluczowym wymogiem jest wykazanie innowacji na poziomie co najmniej rynku krajowego. Innowacyjność projektu musi mieć charakter obiektywnie weryfikowalny i zostać opisana w odniesieniu do istniejących na rynku polskim rozwiązań o porównywalnej funkcji podstawowej.
W praktyce oznacza to konieczność jednoznacznego wskazania:
- jakie nowe lub istotnie ulepszone cechy techniczne, funkcjonalne lub użytkowe powstaną w wyniku realizacji prac B+R,
- w jaki sposób projektowane rozwiązanie różni się od rozwiązań dostępnych na rynku krajowym,
- jakie mierzalne parametry lub wskaźniki pozwalają potwierdzić przewagę projektowanego rozwiązania.
Rezultatem prac badawczo-rozwojowych musi być:
- nowy lub istotnie ulepszony wyrób albo usługa (innowacja produktowa)
lub
- nowy lub istotnie ulepszony proces biznesowy w zakresie wytwarzania wyrobów lub świadczenia usług (innowacja procesowa).
W nowej Ścieżce SMART wsparcie jest zatem adresowane do przedsiębiorstw, które planują realizację projektów o wyraźnie badawczo-rozwojowym charakterze i są w stanie wykazać zarówno nowość rozwiązania na rynku krajowym, jak i realny wkład prac B+R w osiągnięcie planowanych rezultatów.
Co dalej? Praktyczne kroki do działania
Jeśli zastanawiasz się nad aplikacją, zacznij od audytu swojego pomysłu. Zadaj sobie cztery fundamentalne pytania:
- Czy faktycznie potrzebuję prac badawczych do realizacji tego pomysłu? – Jeśli możesz to zrobić przez zakup gotowej technologii lub adaptację istniejących rozwiązań, to nie jest projekt B+R.
- Czy potrafię wykazać przewagi mojego rozwiązania na tle produktów o podobnej funkcji podstawowej dostępnych na rynku polskim, poparte mierzalnymi wskaźnikami? – Bez tego nie przejdziesz oceny innowacyjności.
- Czy mój projekt wpisuje się w Krajowe Inteligentne Specjalizacje? – To warunek formalny kwalifikowalności.
- Czy dysponuję zespołem i zasobami, które pozwolą mi zrealizować projekt o wartości min. 3 mln zł wydatków kwalifikowanych? – Próg wejścia jest wysoki.
Jeśli odpowiedź na wszystkie cztery pytania brzmi „tak”, czas przejść do konkretów. To moment, w którym warto skorzystać z doświadczenia specjalistów K2 Biznes. Nasz zespół od lat wspiera przedsiębiorców w pozyskiwaniu funduszy na projekty B+R – znamy mechanizmy oceny wniosków, rozumiemy, na co zwracają uwagę eksperci PARP i wiemy, jak przekształcić innowacyjny pomysł w aplikację, która przejdzie przez sito konkurencji. Dzięki doświadczeniu w dziesiątkach projektów badawczo-rozwojowych potrafimy szybko zidentyfikować mocne strony Twojego projektu i wskazać obszary wymagające dopracowania – zanim złożysz wniosek. W nowym modelu, gdzie pierwsze etap weryfikuje kwalifikowalność i charakter B+R bez możliwości poprawek, profesjonalne przygotowanie już na starcie jest kluczowe.
Równolegle rozpocznij gromadzenie materiałów: opisy dotychczasowych prac, analizy rynkowe, dokumentację techniczną, ewentualne patenty czy certyfikaty. Pamiętaj jednak, że pełną dokumentację finansową przygotujesz dopiero po pozytywnym przejściu pierwszego etapu.
Zacznij teraz!
Jeśli potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu wniosku lub chcesz skonsultować swoją koncepcję przed rozpoczęciem aplikacji, specjaliści K2 Biznes pomogą Ci przejść przez cały proces – od oceny potencjału projektu po złożenie kompletnego wniosku.
Kontakt:
📞 tel.: +48 784 377 277
✉️ e-mail: kontakt@k2biznes.pl
📌 lub skorzystaj z formularza kontaktowego:
