Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności
Europejski i polski przemysł obronny przeżywa bezprecedensowy boom finansowy – na rozwój technologii oraz infrastruktury bezpieczeństwa dostępne są dziś setki miliardów euro i złotych. Polskie firmy mogą sięgnąć po to wsparcie z kilku równolegle działających programów:
- Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) – uruchomiony przez Bank Gospodarstwa Krajowego mechanizm o wartości ok. 23 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy, podzielony na część pożyczkową (70% środków) i kapitałową. Trafia m.in. do samorządów (infrastruktura, schrony) oraz do przedsiębiorstw – w tym w formie pożyczki z puli 2,5 mld zł na produkcję sprzętu wojskowego i dual-use, ciągłość dostaw energii, bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej i cyberbezpieczeństwo.
- Działanie 2.33 FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki) – kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania, administrowany przez BGK, z pulą 500 mln zł.
- Działanie 14.1 FEO (Fundusze Europejskie dla Opolskiego) – regionalna dotacja dla MŚP z województwa opolskiego, z pulą 48 mln zł.
- Europejski Fundusz Obronny (EDF) i Platforma STEP – wieloletnie fundusze UE na badania, rozwój obronny i technologie krytyczne, koordynowane przez Komisję Europejską, o budżecie 7,95 mld euro (EDF) powiększonym o dodatkowe 1,5 mld euro ze STEP.
Prowadzisz działalność w obszarze IT i cyberbezpieczeństwa, zaawansowanej produkcji (np. drony, komponenty) czy infrastruktury (np. schrony, drogi)? Sprawdźmy razem, który z powyższych programów pasuje do Twojego projektu.
Czym są technologie podwójnego zastosowania (dual-use)?
Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/821, produkty podwójnego zastosowania to towary, oprogramowanie i technologie, które mogą być wykorzystywane zarówno do celów cywilnych, jak i wojskowych, w tym również takie, które mogą posłużyć do projektowania, rozwoju, produkcji lub użycia broni jądrowej, chemicznej lub biologicznej. Pełna lista kategorii produktów objętych kontrolą eksportową znajduje się w załączniku I do tego rozporządzenia.
Polskie programy regionalne posługują się równolegle definicją opisową: to technologie, produkty, procesy lub kompetencje, które mogą być wykorzystane zarówno w działalności cywilnej, jak i w obszarze bezpieczeństwa, obronności lub ochrony ludności, w szczególności w sektorach takich jak przemysł obronny, infrastruktura krytyczna, cyberbezpieczeństwo, energetyka, transport, łączność czy produkcja zaawansowana.
O kwalifikacji jako dual-use decyduje możliwość podwójnego zastosowania produktu, a nie branża wnioskodawcy czy jego deklaracje. Produkcja i obrót bronią, amunicją oraz materiałami wybuchowymi podlega odrębnemu reżimowi koncesyjnemu i nie jest finansowana z programów dual-use.
Jakie branże kwalifikują się do wsparcia dual-use?
Katalog branż wskazany w dokumentacji naboru FEO 14.1 obejmuje trzynaście sektorów, które najczęściej mają potencjał do rozwijania, wdrażania lub produkcji rozwiązań o podwójnym zastosowaniu:
- Technologie chemiczne
- Technologie budownictwa i drewna
- Technologie przemysłu maszynowego i metalowego
- Technologie przemysłu energetycznego (w tym OZE)
- Technologie rolno-spożywcze
- Inteligentne systemy zarządzania mobilnością
- Sektor ICT
- Gospodarka obiegu zamkniętego
- Transport i logistyka
- Produkcja materiałów i wyrobów specjalistycznych
- Technologie wodno-sanitarne i środowiskowe
- Technologie medyczne i ratownicze (w zakresie sprzętu medycznego, systemów ratowniczych, medycyny urazowej, żywności medycznej)
- Sektor bezpieczeństwa i ochrony
Lista ta ma charakter pomocniczy. O kwalifikacji projektu decyduje ostatecznie zgodność produktu z załącznikiem I do rozporządzenia 2021/821 lub, w przypadku rozwiązań nieobjętych tym załącznikiem, z katalogiem rozwiązań proobronnych – np. odzieżą i obuwiem ochronnym, polowymi zestawami medycznymi, mobilnymi systemami oczyszczania wody czy symulatorami szkoleniowymi VR/AR.
Skąd biorą się pieniądze na dual-use? Zmiana w funduszach europejskich po 2024 roku
Do 2024 roku fundusze spójności, w tym Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, nie mogły finansować projektów związanych z obronnością. Zmieniły to kolejno: Platforma STEP (rozporządzenie 2024/795), która przekierowała 1,5 mld euro z Europejskiego Funduszu Obronnego na projekty krytycznych technologii, w tym o zastosowaniu obronnym, oraz nowelizacja z 2025 roku (rozporządzenie 2025/1914), która wprost dopisała do celów EFRR zwiększanie zdolności przemysłowych na rzecz obronności, z priorytetem dla technologii podwójnego zastosowania. Szczególne wsparcie przewidziano dla regionów przygranicznych sąsiadujących z Rosją, Białorusią i Ukrainą – w programach tych regionów można spodziewać się wyższych poziomów dofinansowania i wydłużonych terminów kwalifikowalności wydatków.
Równolegle działa Instrument SAFE (rozporządzenie 2025/1106) o budżecie 150 mld euro, który udziela państwom członkowskim pożyczek na przyspieszenie inwestycji w europejski przemysł obronny, oraz Europejski Fundusz Obronny (rozporządzenie 2021/697), który od 2021 roku finansuje wspólne prace badawczo-rozwojowe konsorcjów złożonych z co najmniej trzech podmiotów z trzech różnych państw UE.
W praktyce oznacza to, że pieniądze na projekty dual-use pochodzą dziś z czterech niezależnych źródeł: budżetu Unii zarządzanego bezpośrednio przez Komisję Europejską (EDF, STEP), pożyczek udzielanych rządom państw członkowskich (SAFE), funduszy krajowych zarządzanych przez polskie instytucje (FENG, KPO) oraz funduszy regionalnych zarządzanych przez samorządy województw (FEO i analogiczne programy w innych regionach). Każde z tych źródeł ma inne zasady kwalifikowalności, inny poziom wsparcia i inny harmonogram naboru.
Kto może ubiegać się o wsparcie na projekty dual-use?
- Mikro, mali i średni przedsiębiorcy działający w Polsce
- Firmy, które potrafią wykazać zarówno cywilne, jak i wojskowe zastosowanie swojego produktu lub technologii
Jakie programy wsparcia działają dziś dla firm dual-use w Polsce?
Działanie 02.33 Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania (dual-use)
Celem działania jest wsparcie zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw w zakresie wytwarzania produktów podwójnego zastosowania, zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2021/821. Instytucją odpowiedzialną jest Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
Termin: 29.10.2026 – 28.01.2027
Działanie 14.01
Rozwój technologii dual-use
- Rozwój i wdrożenie technologii podwójnego zastosowania, m.in. drony, system nawigacyjny GPS, sprzęt telekomunikacyjny i ochrona informacji, oprogramowania, lasery, roboty, sensory, materiały specjalistyczne.
- Wdrożenia i pierwsza produkcja, tj. modernizacja i rozwój infrastruktury przemysłowej dla wdrożenia dual use i pro-obronnych, m.in. inwestycje w linie montażowe i produkcyjne, automatyzację i robotyzację, cyfryzację procesów oraz uruchamianie pierwszych serii produkcyjnych wyrobów dual-use i pro-obronnych.
Termin: 27.10.2026 – 10.11.2026
Pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności dla przedsiębiorców
- projekty w zakresie rozwoju produkcji sprzętu wojskowego lub dual-use,
- projekty związane z zapewnieniem ciągłości świadczenia usług w zakresie dostarczania energii elektrycznej oraz paliw,
- projekty z zakresu zwiększania bezpieczeństwa fizycznego infrastruktury krytycznej,
- projekty związane z zapewnieniem ciągłości świadczenia usług niezbędnych w sytuacjach kryzysowych w zakresie łączności, usług teleinformatycznych, transportu,
- projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa.
Termin: nabór otwarty, ciągły od 06.07.2026
Klasyfikacja produktu pod kątem załącznika I do rozporządzenia 2021/821 to pierwszy i najtrudniejszy krok w całym procesie. Skorzystaj z wiedzy zespołu K2Biznes, zanim zdecydujesz się na konkretny nabór.
Podczas krótkiej rozmowy:
- ocenimy, czy Twój produkt lub technologia może zostać zakwalifikowana jako dual-use,
- wskażemy najlepiej dopasowany instrument finansowania – dotację regionalną, kredyt FENG, STEP czy EDF,
- odpowiemy na pytania dotyczące wymaganych dokumentów, w tym promesy kredytowej.
Formularz kontaktowy
Najczęstsze pytania
Czy moja firma może ubiegać się o wsparcie, jeśli nie produkuje broni?
Tak. Warunkiem jest możliwość podwójnego, cywilnego i wojskowego zastosowania produktu, a nie działalność w branży zbrojeniowej. Większość naszych klientów z sektora dual-use to firmy produkcyjne, które wcześniej nigdy nie współpracowały z odbiorcami wojskowymi.
Czym różni się kredyt FENG 2.33 od dotacji FEO 14.1?
Działanie 2.33 to instrument ogólnopolski administrowany przez BGK, w którym wsparcie ma formę częściowej refundacji kapitałowej części kredytu inwestycyjnego i wymaga wcześniejszego uzyskania promesy kredytowej z banku. Działanie 14.1 FEO to klasyczna dotacja regionalna dostępna wyłącznie dla MŚP z województwa opolskiego, bez konieczności zaciągania kredytu.
Czy moje oprogramowanie lub rozwiązanie cyfrowe kwalifikuje się do wsparcia regionalnego?
W naborze FEO 14.1 rozwiązania czysto cyfrowe, takie jak oprogramowanie czy aplikacje, są wyłączone ze wsparcia regionalnego i kierowane do programów krajowych, takich jak SAFE. Warto to zweryfikować przed złożeniem wniosku, aby nie stracić czasu na projekt niekwalifikowalny w danym naborze.
Jak sprawdzić, czy mój produkt jest objęty załącznikiem I do rozporządzenia 2021/821?
Wymaga to szczegółowej analizy parametrów technicznych produktu w odniesieniu do dziesięciu kategorii załącznika I, m.in. materiałów specjalnych, elektroniki, czujników i laserów, nawigacji czy technologii kosmicznych. W K2Biznes przeprowadzamy taką klasyfikację już na etapie pierwszej konsultacji.
Czym różni się Pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności od dotacji na dual-use?
FBiO to pożyczka finansowana z Krajowego Planu Odbudowy, dostępna dla przedsiębiorstw każdej wielkości i obejmująca również produkcję sprzętu wojskowego, nie tylko dual-use. Nabór jest otwarty i ciągły już teraz, w przeciwieństwie do 2.33 i FEO 14.1, które mają konkretne terminy konkursów.